အာကီးမီးတီး(Archimedes) ၏ သခ်ၤာပညာ (287-212 BC)
********************************************
အာကီးမီးတီးသည္ သခ်ၤာပညာ႐ွင္၊ ႐ူပေဗဒပညာ႐ွင္၊ လက္ေတြ႕သိပၸံပညာ႐ွင္
ႏွင့္ အင္ဂ်င္နီယာတစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့သည္။ သူသည္ စက္လံုး၊ ဆလင္ဒါ၊ လံုးခြ်န္တို႕
၏ ထုထည္မ်ားကို ႐ွာရာတြင္ သင့္ေတာ္သလို အစိတ္အပိုင္းမ်ားပိုင္း၍
တြက္ခ်က္ေသာနည္းသည္ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္း (၁၈၀၀) ၾကာေသာအခါ နယူတန္
ႏွင့္ လစ္ဘနစ္ တို႕ ကဲကုလ ဘာသာတြင္ သံုးေသာနည္းႏွင့္ ထပ္တူျဖစ္ေန
သည္ကို ေတြ႕ရသည္။
သကၠရာဇ္ 212 BC တြင္ ဂရိႏိုင္ငံတစ္ခုလံုးနီးပါးသည္ ေရာမတို႕၏ လက္ေအာက္
သို႕ က်ေရာက္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ေနာက္ဆံုးက်န္႐ွိေနသည္မွာ စီစလီကြ်န္း၏
ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ေလးျဖစ္ေသာ စီးရာခ႐ုၿမိဳ႕ျဖစ္သည္။ ဤမွ်ေလာက္ေသးေသာ
ၿမိဳ႕ကေလးကို ေရာမတို႕သည္ ႏွစ္ႏွစ္တိုင္တိုင္ တိုက္ၿပီးမွ သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့သည္။
ဥေရာပတိုက္၏ တစ္၀က္ေက်ာ္ေက်ာ္ကိုပင္ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ျဖင့္သိမ္း
ပိုက္ႏိုင္ၿပီး ဤေသးငယ္ေသာ ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ေလးက်မွ အဘယ္ေၾကာင့္
ႏွစ္ႏွစ္ေတာင္ ၾကာရသနည္း။ အေျဖမွာ အာကီးမီးတီး၏ သခ်ၤာပညာျဖစ္သည္။
ေရာမလူမ်ိဳးမ်ားသည္ စီးရာခ႐ုၿမိဳ႕ကို စစ္သေဘၤာမ်ားျဖင့္ ခ်ီတက္လာၾကသည္။
မနီးမေ၀းသို႕ေရာက္ေသာအခါ ေနဆယ္စင္းေလာက္၏ အလင္းထက္ပင္
ပိုလင္းေသာ အလင္းေရာင္ႀကီးတစ္ခုသည္ ၿမိဳ႕႐ိုးမွ ေပၚထြက္လာသည္။
မၾကာမီ စစ္သေဘၤာမ်ား မီးထေတာက္ေလာင္၍ ပ်က္စီးသြားသည္။
ဒါဘယ္လိုျဖစ္တာလဲဟု ေမးၾကသည္။ ကမၻာေပၚတြင္ အပူ႐ွိန္ႏွင့္ အလင္းေရာင္
ေနထက္ပင္ ျပင္းေသာအရာ ဘာမ်ားျဖစ္ႏိုင္သနည္း။
စီးရာခ႐ုၿမိဳ႕ကို တိုက္ခိုက္ေနေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မာစဲလပ္စ္က သတိျပဳမိ
သည္မွာ ဤအလင္းေရာင္ႀကီးသည္ သူတို႕စစ္သေဘၤာမ်ား၏ ေနာက္ေက်ာ
ဘက္တြင္ ေနေရာင္႐ွိခ်ိန္တြင္ ျဖစ္ေပၚလာတတ္သည္။ ေန၀င္ခ်ိန္တြင္ ထို
အလင္းေရာင္ႀကီးကို လံုး၀ မျမင္ရေခ်။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ထိုအလင္းေရာင္ႀကီး
ေပၚလာႏိုင္ေသာအခ်ိန္ကို ေ႐ွာင္၍ တိုက္ခိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ေရာမတို႕သည္
စီးရာခ႐ုၿမိဳ႕ကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ၿပီး အာကီးမီးတီးလည္း ေသဆံုးသြားသည္။
အပ်က္အစီးမ်ားၾကားထဲမွ ေတြ႔႐ွိရေသာ အေထာက္အထားမ်ားအရ
အာကီးမီးတီးသည္ စီးရာခ႐ုၿမိဳ႕ကို သူတတ္ေသာ သခ်ၤာပညာ၏ အစြမ္းျဖင့္
ရန္သူ႕လက္သို႕ မက်ေအာင္ မည္မွ်ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။အခ်ိဳ႕
ေနရာတြက္ ငုတ္တိုင္အက်ိဳးမ်ား မွန္ကြဲစမ်ားကို ေတြ႕ရသည္။ သို႕ေသာ္
မွန္မွတဆင့္ ေန၏အလင္းတန္းမ်ား အလင္းျပန္႐ံုမွ်ႏွင့္ ေနထက္လင္းၿပီး
သေဘၤာမ်ားကို ထိ႐ံုျဖင့္ မီးေလာင္ေအာင္ ပူျပင္းေသာ စြမ္းအင္မ်ိဳးကို မရႏိုင္။
မည္ကဲ့သို႕ျပဳလုပ္သည္ဟူေသာ သဲလြန္စမ်ားကို အာကီးမီးတီး၏ အိမ္တြင္
တြက္ခ်က္ထားေသာ မွတ္စုမ်ားႏွင့္ စက္၀ုိင္းႏွင့္ မတူေသာ မ်ဥ္းေကြးပံုမ်ား
ေတြ႕ရသည္။
ထိုအခ်ိန္က အာကီးမီးတီးတြက္ခ်က္ထားေသာ မွတ္စုမ်ားႏွင့္ သူဆြဲထား
ေသာမ်ဥ္းပံုမ်ား၏ အက်ိဳးသက္ေရာက္မွဳကို မည္သူကမွ် နားမလည္ၾကေခ်။
ယခု သိပၸံႏွင့္ သခ်ၤာတိုးတက္လာေသာ ေခတ္တြင္သူ၏ တြက္ခ်က္မွဳမ်ားႏွင့္
ဆြဲထားေသာပံုမ်ားကို တကၠသိုလ္တြင္ ပထမႏွစ္အထိ သခ်ၤာယူဖူးေသာ
ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူမ်ားပင္ နားလည္ႏိုင္ပါသည္။ အာကီးမီးတီး
ဆြဲထားေသာပံုမ်ားမွာ ပါရာဗလာ(Parabola) အမည္႐ွိေသာ မ်ဥ္းေကြးပံု
ျဖစ္သည္။ သူတြက္ခ်က္ေနေသာ ညီမွ်ျခင္းမွာ ပါရာဗလာ၏ ဆံုခ်က္အမွတ္
ကို႐ွာေနျခင္း ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ မွန္ေသးေသးေလးမ်ားကို ပါရာဗလာ
မ်ဥ္းေကြးအတိုင္း စီထားလိုက္လွ်င္ ထိုမွန္ကေလးမ်ားကို ေတြ႕ထိေသာ
ေနေရာင္ျခည္အလင္းတန္းမ်ားသည္ ယင္းမ်ဥ္းေကြး၏ ဆံုခ်က္တြင္
သြား၍စုေ၀းသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ယင္းအလင္းတန္းမ်ားစုေ၀းေနရာသည္
ေန၏ အပူထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ပူျပင္းၿပီးမီးေလာင္ကြ်မ္းေစျခင္းျဖစ္သည္။
ေဒါက္တာခင္ေမာင္၀င္း (ဂိမ္းသီအိုရီႏွင့္ သခ်ၤာအေတြးအေခၚ သမိုင္း)
No comments:
Post a Comment